بیماری دردناک زخم معده | متخصص تغذیه دکتر مریم سبکتکین
زخم معده نوعی بیماری زخم گوارشی و جراحت دردناک در آستر معده است. زخم گوارشی هرگونه زخمی است که هم بر معده و هم بر روی روده کوچک تأثیر میگذارد. این بیماری زمانی رخ میدهد که لایه مخاطی ضخیمی که از معده شما در مقابل شیره گوارشی محافظت میکند، نازک شود. این امر باعث میشود تا اسیدهای گوارشی، بافتی که بر روی معده قرار دارد را بخورند و زخم ایجاد کنند. این بیماری را میتوان بهراحتی درمان کرد اما عدم درمان مناسب باعث تشدید آن میشود.
اغلب، این بیماری بنا به یکی از موارد زیر ایجاد میشود :
- عفونت با باکتری هلیکوباکترپیلوری (H. pylori)
- استفاده درازمدت از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن.
- بیماری با نام سندروم زولینگر – الیسون با افزایش تولید اسید در بدن بهندرت عامل زخم معده و روده میشود. این سندروم دلیل کمتر از یک درصد از همه زخمهای معده است.
- دخانیات: کشیدن سیگار و قلیان سد مخاطی معده را نازک کرده و باعث ایجاد این نوع زخم میشود.

متخصص تغذیه تهران دکتر مریم سبکتکین
نشانه های بروز زخم معده
بعضی از علائم به زخم معده مربوط هستند. شدت علائم بهشدت زخم بستگی دارد. شایعترین علامت احساس درد یا سوزش در قسمت وسط شکمتان، بین قفسه سینه و ناف است. به طور معمول، زمانی که معدهتان خالی است درد شدیدتر خواهد بود و میتواند چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. سایر علائم و نشانههای متداول زخم معده عبارتند از :
- درد خفیف و یکنواخت در شکم
- کاهش وزن
- عدم تمایل به غذا خوردن به دلیل درد
- حالت تهوع و استفراغ
- نفخ
- احساس سیری سریع
- آروغ یا رفلاکس اسید
- سوزش معده که باعث احساس سوزش در قفسه سینه میشود
- دردی که با خوردن، نوشیدن یا مصرف آنتیاسیدها کاهش پیدا میکند.
- کمخونی که از علائم آن میتوان به احساس خستگی، تنگی نفس یا پوست رنگپریده اشاره کرد.
- مدفوع تیره و قیری رنگ
- استفراغ خونی یا استفراغ شبیه به دانههای قهوه
اگر هر یک از علائم زخم معده را دارید، به پزشکتان مراجعه کنید. حتی اگر این ناراحتیها خفیف باشند؛ در صورت عدم درمان باعث تشدید زخم معده میشوند. زخمهای دارای خونریزی میتوانند کشنده باشند.
رژیم غذایی سالم برای درمان زخم معده
درگذشته تصور میشد که دلیل زخم معده، رژیم غذایی است. اکنون میدانیم که این مسئله صحت ندارد. همچنین میدانیم که رژیم موجب این بیماری نمیشود یا آن را درمان نمیکند و خوردن غذای سالم برای مجرای روده و سلامت کلیتان سودمند است. بهطورکلی، ایده خوبی است تا رژیم غذایی سرشار از میوهجات، سبزیجات و فیبر بگیرید.
ادعا میشود که ممکن است بعضی از مواد غذایی هلیکوباکترپیلوری را از بین ببرند. مواد غذایی که با هلیکوباکترپیلوری مقابله میکنند و یا باکتریهای سالم بدن را تقویت میکنند عبارتند از:
- کلم بروکلی، گلکلم، کلم و تربچه
- سبزیجات برگدار مانند اسفناج و کلمپیچ
- غذاهای سرشار از پروبیوتیک، مانند کلم رنده شده و آب پز با سرکه، میسو (خمیر سویا و نمک و غلات تخمیر شده)، کومبوچا، ماست (بهویژه با لاکتوباسیلوس و ساکارومایسس)
سیب - زغال اخته، تمشک، توتفرنگی و شاه توت
- روغن زیتون
افزون بر این، ازآنجاییکه افراد مبتلا به زخم معده به بیماری رفلاکس اسید مبتلا هستند؛ بهتر است تا زمانی که زخم معده آنها در حال درمان است از مصرف غذاهای تند و ترش اجتناب کنند. درباره غذاهای مفید برای زخم معده و غذاهایی که مفید نیستند اطلاعات بیشتری به دست آورید.

چه زمانی باید با پزشک تماس گرفت یا به پزشک مراجعه کرد؟
اگر فکر میکنید به این بیماری مبتلا هستید، با کلینیک اسلیم بیوتی تماس گرفته و درباره علائم و راهکارهای درمانی صحبت کنید. درمان این بیماری اهمیت زیادی دارد زیرا عدم درمان زخم معده و هلیکوباکترپیلوری منجر به موارد زیر میشود:
- خونریزی محل زخم که میتواند کشنده باشد.
- رخنه سازی که زمانی رخ میدهد که زخم از دیواره دستگاه گوارشی رد میشود و وارد اندام دیگری مانند پانکراس میشود.
- سوراخ شدن که زمانی رخ میدهد که زخم در دیواره دستگاه گوارشی سوراخ ایجاد میکند.
- انسداد در دستگاه گوارش که نتیجه تورم بافتهای ملتهب است.
- سرطان معده بهویژه سرطان معده غیر کاردیا
علائم این عوارض شبیه به مواردی هستند که در ادامه توضیح داده میشوند. اگر هر یک از این علائم را دارید، فوراً با پزشکتان تماس بگیرید:
- ضعف
- مشکلات تنفسی
- استفراغ یا مدفوع قرمز یا سیاه
- درد ناگهانی و شدید در شکم که پایانی ندارد


